Hávaði er vaxandi vandamál í þéttbýli og getur skaðað lífsgæði fólks. Hávaðamengun getur aukið hættu á streitu en afleiðingar hennar geta t.d. verið þreyta og blóðþrýstingsvandamál.
Í Reykjavík er hljóðvist vaxandi vandamál vegna þess að bílaumferð hefur verið að aukast undanfarin ár. Einnig getur verið staðbundinn hávaði frá iðnaðarstarfsemi og flugvelli. Borgaryfirvöld hafa brugðist við þessu vandamáli með því að bjóða almenningi styrki til úrbóta í hljóðvist á heimilum þeirra (sjá neðar). Í Staðardagskrá 21 fyrir borgina er mótuð heildarstefna í þessum málaflokki.
Hvað er hljóð?
Hljóð sem við heyrum er bylgjuhreyfing í fjaðrandi efni sem myndast þegar jafnvægi umlykjandi loftþrýstings er raskað. Við þetta skapast bylgjur í gegnum andrúmsloftið og skynjar eyrað þessar bylgjur sem hljóð. Orsökin getur t.d. verið tónar frá hljóðfærum, hátölurum eða vélum. Mælieining fyrir styrkleika hljóðs er decibel, skammstafað dB, og gefur upp hvað styrkleiki hljóðs er mikið yfir lægsta heyranlega hljóðstigi meðalheyrnar sem sett er 0 dB.
Í flestum upplýsingum um hljóðstig er einingin dB(A) notuð en A stendur í grundvallaratriðum fyrir það hljóð sem maðurinn greinir. Þegar 120 dB(A) hljóðstigi er náð er talað um sársaukamörk fyrir manninn. Til þess að gefa mynd af hljóðstigi er t.d. skrjáf í laufi um 10 dB, hljóð á skrifstofu um 50 dB, hljóð í ritvélasal um 65 dB, hljóð innan í bíl um 75 dB og hljóð í loftpressu um 110 dB.
Hljóðvist við umferðargötur
Aðaluppspretta hávaða í Reykjavík er frá bílaumferð við stofnbrautir. Árið 1996 gerði umferðardeild borgarverkfræðings úttekt á hljóðvist við umferðargötur og í ljós kom að um 2200 íbúðir höfðu hljóðstig ≥65 dB(A) við húsvegg. Í könnun sem var gerð í apríl 1999 kom jafnframt í ljós að 19% borgarbúa telja sig verða fyrir óþægindum vegna umferðarhávaða á heimili sínu.
Í niðurstöðum úttektarinnar er gert ráð fyrir að styrkja eigendur íbúða með jafngildishljóðstig hærra en 65 dB(A) í þrjá flokka. Taflan hér fyrir neðan sýnir þessa skiptingu.
Flokkur Hljóðstig
1 >71 dB(A)
2 68-71 dB(A)
3 65-68 dB(A)
Samkvæmt byggingareglugerð og lögum um hollustuhætti og mengunarvarnir skal jafngildishljóðstig frá umferð, skilgreint samkvæmt samnorrænni reikni- og mæliaðferð, ekki fara yfir 55 dB(A) utan við húsvegg í nýrri íbúðabyggð. Borgaryfirvöld stefna að því að hljóðstig innanhúss verði ekki hærra en 30dB(A) í borginni. Jafngildishljóðstig er reiknað út frá tiltekinni tímadreifingu umferðar og er miðað við 7-8% næturumferð á stofnbrautum og tengibrautum og 4-5% næturumferð á safngötum og húsagötum.
Styrkir vegna úrbóta í hljóðvist
Við skoðun eldri borgarhluta í nágrannalöndunum hefur sérstök athygli beinst að þeim stöðum þar sem umferðarhávaði fer yfir 65 dB(A) og var það einnig gert í Reykjavík. Þetta kort sýnir útbreiðslu hljóðstigs í Reykjavík samkvæmt úttekt borgarverkfræðings en áætlanir borgarinnar gera ráð fyrir að úrbætur til þessara aðila fari fram á næstu 10 árum svo framarlega sem íbúar sækjast eftir þeim úrbótum með styrkumsókn.
Byrjað var á að bjóða þeim aðilum styrk sem voru í hæsta flokkinum. Þessi áætlun hófst árið 1997. Hér er hægt að nálgast ítarefni um hljóðvist í úttekt borgarinnar og nánar um reglur um styrki vegna hljóðvistar. Hér má finna umsóknareyðublað um styrk til úrbóta í hljóðvist. |
